Η πρώτη ανασκαφική περίοδος στον οικισμό της Χαλκολιθικής περιόδου στη θέση Ερήμη Παμπούλα πραγματοποιήθηκε κατά τον Ιούλιο του 2025. Η ανασκαφή διεξήχθη από ομάδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (εφεξής ΕΚΠΑ) υπό την διεύθυνση του Kαθηγητή Γιώργου Βαβουρανάκη. Η ομάδα περιέλαβε τον διδάσκοντα στο ΕΚΠΑ Ιωάννη Βοσκό, μεταδιδάκτορες, υποψήφιους διδάκτορες μεταπτυχιακούς και προπτυχιακούς φοιτητές-ήτριες του ΕΚΠΑ και των πανεπιστημίων Freie Βερολίνου και Στρασβούργου, καθώς και αρχαιολόγους από την Κύπρο. Στην ανασκαφή εντάχθηκε εκπαιδευτικό πρόγραμμα Erasmus βραχείας κινητικότητας μεταξύ του ΕΚΠΑ και του Ινστιτούτου Κύπρου. Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Περιβαλλοντικής Αρχαιολογίας Εύη Μαργαρίτη με την ομάδα της από το Ινστιτούτο Κύπρου συνεργάζονται με την αποστολή.
Φωτογραμμετρική αποτύπωση των τομών 002 και 003
Ο χαλκολιθικός οικισμός βρίσκεται εντός του σύγχρονου οικισμού της Ερήμης. Σύμφωνα με τα τωρινά δεδομένα φαίνεται ότι άκμασε στο 2ο ήμισυ της 4ης χιλιετίας και ενδεχομένως και στις αρχές της 3ης χιλιετίας π.Χ. (μεταξύ του 3500-2900/2800 π.Χ. Είχε ανασκαφεί αρχικά από τον Πορφύριο Δίκαιο (1933-1935), ενώ τμήματά του ανασκάπτονται και σήμερα από το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου. Η έρευνα του ΕΚΠΑ ξεκίνησε σε κοντινή απόσταση από τον χώρο της παλαιάς ανασκαφής του Π. Δίκαιου, με στόχο την κατάρτιση στρωματογραφικής ακολουθίας για την επαναπλαισίωση όσων είναι ήδη γνωστά για τη θέση.
Κατά τις ανασκαφικές εργασίες του 2025 αποκαλύφθηκε δάπεδο κατοικίας με λάκκο και κτιστή πλατφόρμα, τοίχος ενός δεύτερου κυκλικού κτιρίου, ορθογώνιο κτίσμα ή κατασκευή, καθώς και λάκκος με οστά και κέρατα ελαφιού με ίχνη καύσης. Η κεραμική των στρωμάτων που κάλυψαν τα ως άνω αρχιτεκτονικά κατάλοιπα της, όπως φαίνεται, τελευταίας φάσης του οικισμού, περιλαμβάνει και λίγα μονόχρωμα όστρακα, χαρακτηριστικά της Ύστερης Χαλκολιθικής περιόδου, γεγονός που δείχνει ότι στον οικισμό υπήρξε ανθρώπινη δραστηριότητα εντός του α΄ ημίσεος της 3ης χιλιετίας π.Χ.
Τα κινητά ευρήματα περιλαμβάνουν υψηλό αριθμό οστράκων κεραμικής, μεταξύ των οποίων πολλά διακοσμημένα με την τεχνική της Ερυθρής επί Ανοικτού. Συλλέχθηκαν, επίσης, λειασμένα λίθινα εργαλεία (πελέκεις, αξίνες, τριπτήρες, τριβεία κ.ά.), τμήματα εργαλείων από λαξευμένο λίθο, μεταξύ των οποίων ξέστρα, σημαντικές ποσότητες ζωικών οστών και αρκετά ευρήματα από πικρόλιθο, όπως βότσαλα πρώτης ύλης, ημίεργα κοσμήματα, περίαπτα και ένα αποσπασματικά σωζόμενο σταυρόσχημο ειδώλιο. Στα ευρήματα περιλαμβάνονται και ορισμένα θαλάσσια όστρεα, καθώς και θραύσματα κονιαμάτων και πηλομαζών με αποτυπώματα οικοδομικών υλικών από τις ανωδομές των κτιρίων.
Τομή 003: θραύσμα σταυρόσχημου ειδωλίου από πικρόλιθο
Τομή 003: περίαπτο από όστρεο
Όστρακο Ερυθρής επί Ανοικτού κεραμικής
Χάνδρα από λίθο
Εργαλείο από λειασμένο λίθο